Koncepcija aviona sa spojenim krilima i trupom — takozvani blended-wing aircraft — nije nova. Ideja da trup i krila čine jednu aerodinamičku celinu postoji više od jednog veka, ali sada, prvi put, deluje kao realna budućnost putničkog saobraćaja.
U martu 2025. godine mali V-oblikovani dron nazvan „Steve“ (skraćeno od Scaled Test Vehicle) poleteo je sa piste u Oregonu i leteo svega 16 sekundi. Tih 16 sekundi, ipak, bilo je dovoljno da pokrene talas inovacija koji bi mogao promeniti način na koji svet leti. Iza projekta stoji američki startap Outbound Aerospace, koji planira razvoj putničkog aviona sa 200 do 250 sedišta, nazvanog Olympic, predviđenog za 2030-e godine.
Kako prenosi BBC, ova kompanija iz Sijetla veruje da bi njihova tehnologija mogla da skrate vreme razvoja komercijalnih aviona sa 10 na oko 5 godina. Novi pristup proizvodnji, brži inženjering i lakši materijali omogućavaju im da izgrade prototipove gotovo duplo brže od tradicionalnih proizvođača kao što su Airbus i Boeing.
Sam koncept nije nov — još 1924. godine prvi avion sa spojenim krilima poleteo je i ubrzo se srušio. Ipak, razlika je u tome što današnja tehnologija omogućava ono što tada nije bilo moguće: materijale koji su lakši, stabilniji i otporniji na pritisak. Upravo zato mnogi stručnjaci smatraju da bi 2030-e mogle postati decenija „letećih krila“.
Prema podacima BBC-ja, Outbound Aerospace već je prikupio oko milion dolara početnih ulaganja i započeo testiranja manjih modela koji su privukli pažnju američkog Ministarstva odbrane. Njihov prototip bi mogao da postane transportni dron, što otvara nova tržišta izvan putničke avijacije.
Ipak, trka nije jednostrana. Kalifornijski startap JetZero već ima ogromnu podršku — 235 miliona dolara od američkog ratnog vazduhoplovstva (USAF), kao i investicije kompanija United Airlines i Alaska Airlines. JetZero razvija svoj model Z4, koji bi prema planu trebalo da poleti 2027. godine, uz podršku partnera kao što su BAE Systems, Pratt & Whitney i Northrop Grumman.
Prema NASA-inim istraživanjima, ovakvi avioni mogli bi trošiti i do 50% manje goriva i proizvoditi znatno manje buke. Kabine bi bile 40% prostranije, ali bi prozora bilo manje — što otvara prostor za novi koncept enterijera, sa odvojenim zonama za poslovnu i ekonomsku klasu.
Analitičar Bil Svitmen (Bill Sweetman) zaključuje za BBC: „Postoji prava groznica među investitorima i tehnološkim entuzijastima da preokrenu stare industrije — a sledeća meta je avijacija.“
Ako se obećanja ispune, budući putnici mogli bi da sednu u prve komercijalne avione bez klasičnog trupa i krila — one koji izgledaju kao da su stigli iz naučne fantastike.
MPM Web označava našu redakcijsku obradu već objavljenih informacija sa kredibilnih domaćih i međunarodnih portala. To su vesti i teme koje su zasnovane na postojećem izvoru, ali su prevedene, temeljno proverene i stilistički prilagođene standardima našeg magazina.
Na ovaj način čuvamo tačnost originalnih podataka i gradimo poverenje čitalaca, dok istovremeno nudimo jasno strukturisanu i pouzdanu informaciju, u skladu sa prepoznatljivim stilom MPM-a.
