Euronews 10. oktobar – u senci istorije, gde su zidovi zatvora bili jedina platna, a mastilo jedina istina, belgijski fotograf i umetnik Nikolas Vijers (Nicolas Wieërs) proveo je godine dokumentujući ono što se može nazvati — vizuelnim kodom preživljavanja. Njegov projekat „Surrounded by Criminals“ (Okružen kriminalcima) otvara vrata jednog zatvorenog sveta: tajnog jezika tetovaža koji su nekada krasile tela zatvorenika sovjetskih gulaga.
Izložba, otvorena u Briselu, kroz portrete, svedočenja i multimedijalnu instalaciju otkriva ne samo priče o kriminalu, već i o ljudima koji su u zatvoru pronašli jedini oblik slobode koji im je ostao — svoj identitet. Vijers je godinama živeo u Moldaviji, gde je ostvario kontakt sa bivšim zatvorenicima, pripadnicima post-sovjetskih kriminalnih mreža poznatih kao Vory v Zakone – „lopovi po zakonu“. Njihova tela postala su njihovi pasoši, njihova istorija, njihova religija.
„Bio sam fasciniran načinom na koji su ti ljudi koristili telo kao medijum otpora,“ objašnjava Vijers. „U svetu u kojem vam oduzmu sve — prostor, ime, pa i dostojanstvo — tetovaža postaje vaša poslednja istina.“
Na izložbi, lica iz njegovih portreta gledaju pravo u objektiv — ne kao priznanje, već kao svedočanstvo. Ispod svake fotografije krije se složena mreža značenja. Zvezde na ramenima označavaju odbijanje poslušnosti sovjetskoj vlasti; pauci na mreži predstavljaju kriminalni status i tok života, dok prstenovi na prstima beleže rang i godine provedene u zatvoru. Svaka linija je kod, svaka tačka – odluka.
„Neki od njih su proveli po trideset godina iza rešetaka,“ kaže autor. „Kada su izašli, društvo ih više nije prepoznavalo. Tetovaže koje su nekada bile simbol moći, postale su ožiljci koji ih razdvajaju od sveta.“ Za mnoge, tetovaža je bila jedini način da u zatvoru zadrže osećaj kontrole — da makar na sopstvenom telu ispišu svoj zakon.
Iako su originalne fotografije snimljene u boji, Vijers je odlučio da ih prikaže u crno-beloj tehnici. „Boje odvlače pažnju,“ objašnjava. „Htio sam da pogled ide pravo u oči, u bore, u linije kože. Da vidimo ljude, ne samo njihove oznake.“ Rezultat je snažan, gotovo filmski kontrast svetla i tame — kao da svaki portret nosi težinu nekog izgubljenog poglavlja sovjetske epohe.
Izložba „Surrounded by Criminals“ može se pogledati do 9. novembra 2025. na više lokacija u Briselu: od ateljea za tetovaže i umetničkih prostora do stare berze i Tattoo Convention-a. Publika ne gleda samo slike — ona ulazi u paralelni svet moralnog koda, gde su linije tetovaža postale linije života.
Vijersov rad podseća da dokumentarna fotografija nije samo svedočanstvo, već i most ka empatiji. Njegov pogled nije senzacionalistički — to je tiha posveta svima koji su u najmračnijim okolnostima pronašli način da ostanu svoji.
MPM Original označava autorsku produkciju redakcije Music Pocket Magazina — priče nastale isključivo u okviru naše redakcije. To su tekstovi koji se ne preuzimaju, već nastaju od temelja: kroz istraživanje, intervjue, analize, terenski rad i kreativnu obradu tema iz muzike, filma, kulture i savremenog društva.
Svaki MPM Original nosi prepoznatljiv potpis našeg magazina i predstavlja sadržaj koji postoji samo kod nas. Za čitaoce, oznaka MPM Original znači da je pred njima autentična priča sa jedinstvenim kontekstom, oblikovana po najvišim MPM standardima.
